Yol hərəkəti qaydaları üzrə suallar və cavablar

Svetoforun əlavə seksiyasındakı ox nə deməkdir?Svetoforun əlavə bölməsindəki yaşıl oxun mənası əsas yaşıl işığın mənası ilə eynidir, lakin onun qüvvəsi yalnız oxlarla göstərilən istiqamətə şamil edilir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 59, səhifə 41]. Bu barədə əlavə olaraq aşağıdakı məqamları bilmək faydalıdır: - Əlavə bölmənin işığının sönməsi, həmin bölmənin nizamladığı istiqamətdə hərəkətin qadağan edilməsi deməkdir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 59, səhifə 41]. - Sola dönməyə icazə verən ox, müvafiq yol nişanı ilə geriyə dönmək qadağan edilməyibsə, geriyə dönməyə də icazə verir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 59, səhifə 41].3 mənbə1 baxış18 avqust 2026

Svetoforun yanıb-sönən sarı işığı nəyi bildirir?Svetoforun sarı rəngli işığının yanıb-sönməsi hərəkətə icazə verir. Bu siqnal sürücülərə nizamlanmayan yolayrıcının və ya piyada keçidinin olduğunu bildirir, həmçinin təhlükə barədə xəbərdarlıq edir [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 59, səhifə 28]. Eyni məlumatda qeyd olunduğu kimi, bu işıq «hərəkətə icazə verir və nizamlanmayan yolayrıcının və ya piyada keçidinin olduğunu bildirir, təhlükə barədə xəbərdarlıq edir» [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 59, səhifə 41].2 mənbə1 baxış18 avqust 2026

Nizamlayıcı əlini yuxarı qaldıranda sürücü nə etməlidir?Nizamlayıcı qolunu yuxarı qaldırdıqda, bu, hərəkətin dayandırılması mənasını verən bir siqnaldır [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 60, səhifə 42]. Bu vəziyyətlə bağlı qaydalar aşağıdakılardır: - Sürücü nəqliyyat vasitəsini nizamlayıcının göstərdiyi yerdə dayandırmalıdır [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 60, səhifə 42]. - Əgər sürücü nəqliyyat vasitəsini kəskin tormozlamadan müəyyən edilmiş qaydada saxlaya bilməyəcəksə, ona hərəkəti davam etdirməyə icazə verilir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 60, səhifə 42]. - Nizamlayıcının siqnalları digər yol nişanları və ya nişanlama xətləri ilə ziddiyyət təşkil etdikdə belə, sürücülər mütləq nizamlayıcının siqnallarına əməl etməlidirlər [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 60, səhifə 42].1 mənbə2 baxış18 avqust 2026

Nizamlayıcının siqnalları nə deməkdir?Nizamlayıcının siqnalları yollarda, yolayrıcılarında və digər yerlərdə hərəkəti nizama salmaq, gərginliyi azaltmaq və ya aradan qaldırmaq üçün istifadə olunur [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 58, səhifə 40]. Nizamlayıcının verdiyi əsas siqnalların mənaları aşağıdakılardır: - «Diqqət. Hərəkət dayandırılsın» siqnalı hərəkəti qadağan edir, lakin siqnal verilərkən yolayrıcında olan sürücülərə və piyadalara hərəkətlərini davam etməyə icazə verir [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 58, səhifə 26]. - «Müəyyən istiqamət üzrə hərəkət» siqnalı nizamlayıcının sinə və arxa tərəfindən gələn nəqliyyat vasitələrinin və piyadaların hərəkətini qadağan edir. Sağ və sol tərəfdən gələn tramvayların düzünə, relssiz nəqliyyat vasitələrinin isə düzünə və sağa hərəkət etməsinə, sinə və arxa tərəfdən isə piyadalara yolu keçməyə icazə verir [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 58, səhifə 26]. - «Sola dönmə» siqnalı nizamlayıcının sol tərəfindən gələn tramvayların sola dönməsinə, relssiz nəqliyyat vasitələrinə bütün istiqamətlərdə hərəkət etməyə, sinə tərəfindən gələn nəqliyyat vasitələrinə sağa dönməyə, arxa tərəfindən piyadalara hərəkət hissəsini keçməyə icazə verir. Sağ və arxa tərəfdən gələn nəqliyyat vasitələrinin hərəkətini isə qadağan edir [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 58, səhifə 26]. Bundan əlavə, nizamlayıcı konkret nəqliyyat vasitəsinə və ya piyadaya yönəlmiş xüsusi siqnallar da verə bilər: - «Sürəti azaldın» siqnalı: Nizamlayıcı əl ilə yuxarı-aşağı hərəkətlər edərsə, sürücüdən sürəti azaltmağı tələb edir [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 58, səhifə 26]. - «Sürəti artırın» siqnalı: Nizamlayıcı əli ilə üfüqi vəziyyətdə dairəvi hərəkətlər edərsə, sürücüdən sürəti artırmağı, piyadalardan isə yolu keçməyi tezləşdirməyi tələb edir [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 58, səhifə 26]. - «Dayanın» siqnalı: Nizamlayıcı tərəfindən hər hansı nəqliyyat vasitəsinə tərəf yönəldilmişdirsə, sürücüdən həmin vasitəni yolun hərəkət hissəsinin kənarında dayandırmasını tələb edir [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 58, səhifə 26]. Qeyd etmək vacibdir ki, nizamlayıcının siqnalları svetoforun siqnallarına və yol nişanlarına zidd olsa belə, sürücülər və piyadalar nizamlayıcının göstərişlərinə əməl etməlidirlər [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 60, səhifə 29].

Yol-nəqliyyat hadisəsi hansı hadisəyə deyilir?Yol-nəqliyyat hadisəsi « yollarda, küçələrdə, meydanlarda, dəmiryol keçidlərində nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti prosesində baş verən və adamların həlakına və ya müxtəlif dərəcəli bədən xəsarəti almasına, heyvanların və ya hərəkətsiz maneənin vurulmasına, nəqliyyat vasitələrinin, yolların, qurğuların zədələnməsinə və ya başqa maddi zərər dəyməsinə səbəb olan hadisədir. » [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 3].1 mənbə1 baxış18 avqust 2026

Yol vermək nə deməkdir?Yol vermək anlayışının rəsmi izahı belədir: sürücünün hərəkəti davam etdirməsi və ya yenidən hərəkətə başlaması, hər hansı manevr etməsi başqa nəqliyyat vasitələrinin sürücülərini və piyadaları qəflətən hərəkət istiqamətini və ya sürəti dəyişdirməyə məcbur edə biləcəyi halda, onun hərəkəti davam etdirməməsi və ya yenidən hərəkətə başlamaması, manevr etməməsidir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 3].1 mənbə1 baxış18 avqust 2026

Üstünlük nə deməkdir?Yol hərəkəti qaydalarına əsasən, üstünlük nişanları yolayrıclarının, hərəkət hissələrinin kəsişmələrinin, eləcə də əks istiqamətlərdə hərəkət edən iki nəqliyyat vasitəsinin eyni zamanda keçməsinə imkan verməyən dar sahələrin «keçmək növbəliliyini göstərir» [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 63, səhifə 32]. Qısaca desək, üstünlük anlayışı yolun müəyyən hissələrində nəqliyyat vasitələrinin keçmə ardıcıllığını tənzimləmək üçün istifadə edilir. Məsələn, bəzi nişanlar sürücünün qarşıdan gələn nəqliyyat vasitəsi qarşısında hərəkət üstünlüyünə malik olduğunu bildirdiyi halda, digər nişanlar sürücünü qarşıdan gələn nəqliyyat vasitəsinə yol verməyə məcbur edir [Sənəd: Yol Nişanları, Maddə 2.7, səhifə 6; Sənəd: Yol Nişanları, Maddə 2.6, səhifə 6].5 mənbə2 baxış18 avqust 2026

Yaşayış məntəqəsi ilə yaşayış zonası arasında fərq nədir?Yaşayış məntəqəsi və yaşayış zonası anlayışları arasında müəyyən fərqlər var: Yaşayış məntəqəsi «giriş və çıxışları müvafiq olaraq 5.22-5.25 nişanları ilə işarələnmiş, əhalinin yığcam məskunlaşdığı ərazidir» [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 3]. Yaşayış zonası isə «yaşayış məntəqəsinin giriş və çıxışları müvafiq olaraq 5.51 və 5.52 nişanları ilə işarələnmiş hissəsidir» [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 3]. Bu iki anlayışın qaydalar baxımından tətbiq olunma xüsusiyyətləri də fərqlidir: - Yaşayış zonasında piyadaların hərəkətinə həm səkilərdə, həm də yolun hərəkət hissəsində icazə verilir və onlara üstünlük tanınır, lakin piyadalar nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə əsassız maneə yaratmamalıdırlar [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 45, səhifə 32]. - Yaşayış zonasında xüsusi nişanlanmış yerlərdən kənarda 20 kilometrdən artıq sürətlə hərəkət etmək, sürmə təlimi keçmək və mühərriki söndürmədən durmaq qadağandır [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 45, səhifə 32]. - Bundan əlavə, sürücülər yaşayış zonasından çıxarkən hərəkətin digər iştirakçılarına yol verməlidirlər [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 45, səhifə 32]. Yaşayış zonası ilə bağlı olan bu maddənin tələbləri həyət ərazilərinə də şamil edilir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 45, səhifə 32].2 mənbə3 baxış18 avqust 2026

Sutkanın qaranlıq vaxtı nə vaxtdan başlayır?Qaydalara əsasən sutkanın qaranlıq vaxtı «sutkanın günəş batandan günəş çıxanadək olan müddətidir» [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 3].1 mənbə3 baxış18 avqust 2026

Uzun ölçülü nəqliyyat vasitəsi neçə metrdən başlayır?Uzunölçülü nəqliyyat vasitəsi haqqında qaydalara əsasən, bu anlayış «uzunluğu 24 metrdən artıq olan avtoqatarların» arxasına quraşdırılan xüsusi tanınma nişanına aiddir [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 72, səhifə 42].1 mənbə1 baxış18 avqust 2026

İcazə verilən maksimum kütlə nə deməkdir?«icazə verilən maksimum kütlə» anlayışı rəsmi qaydalarda belə izah olunur: bu, «istehsalçı müəssisə tərəfindən müəyyən edilmiş, nəqliyyat vasitəsinin sürücü, sərnişin və yüklə birlikdə yol verilən kütləsinin yuxarı həddidir» [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 3]. Bundan əlavə, əgər söhbət avtoqatardan gedirsə, onun icazə verilən maksimum kütləsi tərkibə daxil olan nəqliyyat vasitələrinin icazə verilən maksimum kütlələrinin cəmindən ibarətdir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 3].1 mənbə0 baxış18 avqust 2026

Operativ nəqliyyat vasitələri hansılardır?Operativ nəqliyyat vasitələri dedikdə qanunvericilikdə konkret olaraq üstündə «polis», «təcili tibbi yardım», «yanğınsöndürən» yazıları olan, habelə Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi digər nəqliyyat vasitələri nəzərdə tutulur [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 48, səhifə 33]; [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 48, səhifə 14]. Bu nəqliyyat vasitələri xüsusi tapşırığı yerinə yetirərkən üstün hərəkət rejiminə malikdirlər və sürücüləri xüsusi işıq və səs siqnallarını qoşmalıdırlar [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 48, səhifə 33].2 mənbə2 baxış18 avqust 2026

Qanuna görə velosiped hansı nəqliyyat vasitəsi sayılır?Qanunvericilikdə velosipedin birbaşa olaraq nəqliyyat vasitəsi növü kimi təsnifatına gəldikdə, yol hərəkəti haqqında sənədlərdə «mexaniki nəqliyyat vasitəsi» anlayışının tərifi verilir. Bu tərifə görə, asma mühərrikli velosipedlər istisna olmaqla, digər velosipedlər mexaniki nəqliyyat vasitəsi hesab olunmur [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 2].1 mənbə4 baxış18 avqust 2026

Kvadrisikl ilə yüngül kvadrisikl arasında fərq nədir?Kvadrisikl və yüngül kvadrisikl arasındakı fərq əsasən onların texniki parametrləri ilə bağlıdır: Yüngül kvadrisikl dedikdə, yüksüz vəziyyətdə kütləsi 350 kiloqramdan çox olmayan dördtəkərli mexaniki nəqliyyat vasitəsi nəzərdə tutulur [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 2]. Bununla yanaşı, yüngül kvadrisikllərin mühərrik gücü və ya işçi həcmi də müəyyən limitlərə tabedir: - «işçi həcmi 50 kub santimetrdən çox olmayan məcburi alışdırmalı daxili yanma mühərriki ilə təchiz edilən nəqliyyat vasitələri» [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 2]. - «maksimal effektiv gücü 4 kVt-dan çox olmayan digər növ daxili yanma mühərriki ilə təchiz edilən nəqliyyat vasitələri» [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 2]. - «uzunmüddətli yüklənmə rejimində mühərrikinin nominal maksimal gücü 4 kVt-dan çox olmayan elektrik mühərriki ilə təchiz edilən nəqliyyat vasitələri» [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 2]. Kvadrisikl isə yüngül kvadrisikllər istisna olmaqla, daha yüksək göstəricilərə malik olan nəqliyyat vasitəsidir. Onun yüksüz vəziyyətdə kütləsi 400 kiloqramdan (yük daşımaq üçün nəzərdə tutulanlar üçün 550 kiloqramdan) çox olmayan və maksimal effektiv gücü 15 kVt-dan çox olmayan dördtəkərli mexaniki nəqliyyat vasitəsi olduğu qeyd edilir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 2]. Bu iki nəqliyyat növü üçün sürücülük vəsiqəsinin kateqoriya tələbləri də fərqlənə bilər. Məsələn, A1 kateqoriyası yüngül kvadrisiklləri idarə etmək üçün nəzərdə tutulub [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 34, səhifə 24], kvadrisikllər üçün isə B1 kateqoriyası tələb olunur [Sənəd: Nəqliyyat vasitələri sürücülərinin hazırlanması və onların ixtisasının artırılması kursları haqqında, maddə naməlum, səhifə 18].5 mənbə2 baxış

Avtomagistral hansı yola deyilir?Təqdim olunan sənədlərdə bununla bağlı birbaşa geniş izahlı tərif tapılmasa da, yol nişanları kataloqunda bu yolun xüsusi « 5.1 Avtomagistral » nişanı ilə işarələndiyini görürük [Sənəd: Yol Nişanları, Kod 5.1, səhifə 12]. Bu yolların hərəkət qaydaları ilə bağlı isə qanunvericilikdə aydın məhdudiyyətlər müəyyən edilib. Məsələn, avtomagistrallarda piyadaların, velosipedlərin, mopedlərin, traktorların və digər texniki xarakteristikasına görə sürəti saatda 50 kilometrdən az olan nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti qadağandır [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 43, səhifə 31]. Həmçinin, bu yollarda dayanma və durma qaydaları da ciddi tənzimlənir və yalnız xüsusi dayanacaq meydançalarında buna icazə verilir [Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 52, səhifə 20].7 mənbə3 baxış18 avqust 2026

Hərəkət zolağı nə deməkdir?Hərəkət zolağı barədə qaydalarda qeyd olunan tərif belədir: «hərəkət zolağı — yolun hərəkət hissəsinin nişanlama xətti vasitəsilə bölünmüş, eni avtomobillərin bir sırada hərəkəti üçün kifayət edən hər hansı uzununa zolağıdır» [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 1, səhifə 1]. Yəni sadə dildə desək, yolun üzərindəki xətlərlə ayrılmış və bir avtomobilin rahatlıqla hərəkət edə biləcəyi uzununa hissəyə hərəkət zolağı deyilir.2 mənbə2 baxış18 avqust 2026

Nizamlanan və nizamlanmayan yolayrıcı arasında fərq nədir?Nizamlanan yolayrıcı elə yolayrıcıdır ki, orada hərəkət svetoforun siqnalları və ya nizamlayıcının göstərişləri ilə tənzimlənir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 76, səhifə 50; Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 76, səhifə 46]. Bu cür yerlərdə sürücülər svetoforun və ya nizamlayıcının siqnallarını əsas tutaraq hərəkət edirlər. Nizamlanmayan yolayrıcı isə hərəkətin svetofor və ya nizamlayıcı tərəfindən tənzimlənmədiyi yerlərdir. Belə yolayrıclarında sürücülər üstünlük nişanlarına və ya yolun əhəmiyyət dərəcəsinə (baş yol və ya ikinci dərəcəli yol olmasına) uyğun olaraq hərəkət edirlər [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 77, səhifə 50; Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 77, səhifə 47]. Əgər yolayrıcında svetoforun sarı rəngli işığı yanıb-sönürsə, bu, həmin yolayrıcının nizamlanmayan olduğunu bildirir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 59, səhifə 41; Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 59, səhifə 28]. Əgər sürücü yolun örtüyünün olub-olmadığını təyin edə bilmirsə və üstünlük nişanları da yoxdursa, o, özünü ikinci dərəcəli yolda hesab etməlidir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 77, səhifə 50; Sənəd: Yol hərəkəti qaydaları, Maddə 77, səhifə 47].6 mənbə5 baxış18 avqust 2026

3cü zolaqdan birbaşa 1ci zolağa keçmək cəriməsi nə qədərdirSürücülər intensiv hərəkət zamanı hərəkət zolaqlarını dəyişə bilərlər, lakin bunu qaydalara riayət etməklə etməlidirlər [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 49, səhifə 34]. Nəqliyyat vasitəsinin yolların hərəkət hissələrində düzgün yerləşdirilməməsi və ya manevr etmə qaydalarının pozulması halları üçün 40 (qırx) manat cərimə məbləği nəzərdə tutulur [Sənəd: YOL HƏRƏKƏTİ QAYDALARI ƏLEYHİNƏ OLAN İNZİBATİ XƏTALAR, Maddə 327.1, səhifə 1]. Hərəkət zamanı təhlükəsizliyi qorumaq üçün zolaq dəyişməzdən əvvəl ətrafı yoxlamağı və xəbərdaredici siqnal verməyi unutmayın [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 42, səhifə 31].5 mənbə5 baxış17 avqust 2026

Ötməni nə zaman etmək olar?Ötmə əməliyyatını həyata keçirmək üçün qarşıdan gələn və sizin zolağınızda olan nəqliyyat vasitələri üçün təhlükə və ya maneə yaratmamalısınız. Həmçinin çıxmaq istədiyiniz hərəkət zolağı kifayət qədər boş olmalı və iki nəqliyyat vasitəsinin nisbi sürəti ötməni qısa müddətdə başa çatdırmağa imkan verməlidir [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 51, səhifə 35]. Bundan əlavə, ötməyə başlamazdan əvvəl sürücü müvafiq xəbərdarlıq siqnalını verməli və manevrin təhlükəsiz olmasına əmin olmalıdır [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 42, səhifə 31]. Qeyd edim ki, ötən sürücüyə maneçilik törətmək, yəni sürəti artırmaq və ya başqa hərəkətlərlə mane olmaq qadağandır [Sənəd: 517 IQ Yol hərəkəti haqqında, Maddə 51, səhifə 35].3 mənbə6 baxış17 avqust 2026

Yol qaydaları ilə bağlı sual verin

Yol qaydaları ilə bağlı sualınızı yazın

197 sual artıq cavablanıb — bəlkə sizinki də buradadır.

Suallara cavab kifayət etmirsə, məqalələr də var.