Yedəyə alma: kim çəkə bilər, hansı məsafə, nə vaxt qadağandır
Sıradan çıxmış maşını yedəyə almanın 9 şərti, qəza dayanma nişanının 30 metr qaydası və yedəyə almanın tam qadağan olduğu hallar.
1. Maşın sıradan çıxdıqda ilk addımlar
Sürücü nəqliyyat vasitəsini yolun hərəkət hissəsindən kənara çəkməlidir. Bu mümkün deyilsə — səkinin bordürünün yanına və ya yolun çiyininə, hərəkət hissəsinin kənarına **paralel** qoyaraq — və texniki yardım xidmətinə məlumat verməlidir.
Dayanma qadağan olan yerdə məcburi dayandıqda, yaxud maşının hərəkət hissəsində olması digərlərinə maneə yaradırsa, qəza dayanma işıq siqnalı yandırılmalı və ya qəza dayanma nişanı quraşdırılmalıdır.
Qəza dayanma nişanı arxa tərəfdə, zərurət olduqda həm də qabaqda, həmin zolaqda, maşından **ən azı 30 metr** məsafədə qoyulur — elə ki yaxınlaşan sürücülər onu kifayət qədər məsafədən görsün. Yaşayış məntəqələrində hərəkət intensiv olduqda nişan daha yaxına və ya birbaşa maşının üstünə qoyula bilər.
Qəza işıq siqnalı yoxdursa və ya nasazdırsa, gecə vaxtı və məhdud görünmə şəraitində yanıb-sönən qırmızı işıqlı portativ fənərdən istifadə etmək olar — eyni 30 metr qaydası ilə.
2. Yedəyə almanın 9 şərti
Yedəyə alan nəqliyyat vasitəsinin sükanı arxasında **azı bir il sürücülük təcrübəsi** olan sürücü əyləşməlidir.
Yedəyə alınan nəqliyyat vasitəsinin sükanı arxasında sürücü və ya müvafiq kateqoriyalı (altkateqoriyalı) sürücülük vəsiqəsi olan başqa şəxs əyləşməlidir. Yəni çəkilən maşın boş qala bilməz.
Yedəyə alan sürücü hərəkətə başladıqda **gündüz vaxtı da** yaxın işıq faralarını yandırmalıdır.
Yedəyə alınan maşının sürücüsü yedəyə alanın siqnallarına uyğun siqnallar verməlidir.
Nəqliyyat vasitəsi **öz kütləsindən artıq** olan nəqliyyat vasitəsini yedəyə almamalıdır (bunun üçün xüsusi nəzərdə tutulmuş maşınlar istisnadır).
Yedəyə alma zamanı hərəkət sürəti **50 km/saatdan artıq** olmamalıdır.
Yedəyə alınan avtobusda, trolleybusda və yük avtomobilinin bort platformasında sərnişin daşımaq qadağandır.
Tormozu və sükanı nasaz olan nəqliyyat vasitəsi yalnız tam və ya qismən yüklənməklə (platformaya qaldırılmaqla) çəkilə bilər — elastik və ya sərt yedəklə yox.
Birləşdirici hissə sərt yedəkdə maşınlar arasında ən çoxu **4 metr**, elastik yedəkdə isə **4–6 metr** məsafə saxlamalıdır. Elastik yedəkdə birləşdirici hissənin hər metri siqnal lövhəcikləri və ya bayraqcıqlarla işarələnir.
3. Yedəyə almanın tam qadağan olduğu hallar
Buzlu yol şəraitində.
Yedəyə almadan sonra ümumi nəqliyyat qatarının uzunluğu **24 metrdən artıq** olduqda.
İkitəkərli motosikletlərlə yedəyə almaq və ya onları yedəyə almaq.
Birdən artıq nəqliyyat vasitəsini eyni anda yedəyə almaq.
4. Cərimə tərəfi
Yedəyə alma qaydalarının pozulması İXM 327.1-in əhatəsindədir — 40 manat. Eyni maddə ara məsafəsi, yük daşıma və sürmə təlimi qaydalarının pozulmasını da əhatə edir.
Yedəyə almanın özü çox vaxt nasaz maşınla bağlıdır: tormoz və ya sükan sistemi nasaz maşının istismarı İXM 342.2 üzrə 150 manatdır, xarici işıq cihazları və şüşə silgəcləri nasaz olduqda isə İXM 342.5 üzrə 50 manat.
Xəta nəticəsində yüngül bədən xəsarəti yetirildikdə İXM 342.8 tətbiq olunur — 200 manat.
Bu bələdçi nəyə əsaslanır
- "Yol hərəkəti haqqında" Qanun, Maddə 55Nasaz nəqliyyat vasitələri və yedəyə alınması — 30 metr, 9 şərt, 4 qadağa, 50 km/saat, 4/4–6/24 metr.
- İXM 327.1Yedəyə alma və ara məsafəsi qaydalarının pozulması — 40 ₼.
- İXM 342.2Tormoz/sükan nasazlığı ilə istismar — 150 ₼.
- İXM 342.5Nasaz işıq cihazları və silgəclər — 50 ₼.
- İXM 342.8Yüngül bədən xəsarəti ilə nəticələndikdə — 200 ₼.
- Qəza bələdçisiYolda qəza baş verdikdə addımlar.
Tez-tez verilən suallar
Yedəyə alarkən maksimum sürət neçədir?
Yedəyə alma zamanı hərəkət sürəti 50 km/saatdan artıq ola bilməz.
Yedək kanatının uzunluğu nə qədər olmalıdır?
Sərt yedəyə almada maşınlar arasında ən çoxu 4 metr, elastik yedəyə almada isə 4 metrdən 6 metrə qədər məsafə olmalıdır. Elastik yedəkdə hər metr siqnal lövhəciyi və ya bayraqcıqla işarələnir.
Buzlu yolda yedəyə almaq olar?
Xeyr. Buzlu yol şəraitində yedəyə alma tam qadağandır — ikitəkərli motosikletlərlə çəkmə, birdən artıq maşını çəkmə və 24 metrdən uzun nəqliyyat qatarı ilə birlikdə.
Qəza dayanma nişanı maşından nə qədər aralı qoyulur?
Ən azı 30 metr məsafədə — elə ki yaxınlaşan sürücülər onu kifayət qədər məsafədən görsünlər. Yaşayış məntəqələrində hərəkət intensiv olduqda daha yaxına və ya birbaşa maşının üstünə qoyula bilər.
Çəkilən maşında sürücü olmalıdırmı?
Bəli. Yedəyə alınan nəqliyyat vasitəsinin sükanı arxasında sürücü və ya müvafiq kateqoriyalı sürücülük vəsiqəsi olan başqa şəxs əyləşməlidir. Yedəyə alan maşında isə azı bir il təcrübəsi olan sürücü olmalıdır.