Qəzaya düşdükdə və ya şahidi olduqda — sənədləşdirmə, polis çağırmaq, sığorta şirkətinə bildiriş və hüquqi addımlar.
"Yol hərəkəti haqqında" Qanunun 37-ci maddəsi hadisə zamanı sürücünün birinci vəzifəsini belə yazır: nəqliyyat vasitəsini yerindən tərpətməmək, qəza dayanma nişanını qurmaq, qəza işıq siqnalını yandırmaq (ya da yanıb-sönən qırmızı işıq fənərini qoymaq) və hadisəyə aidiyyəti olan əşyaların yerini dəyişməmək.
Bu, ən çox pozulan bənddir: maşınları "yolu boşaltmaq üçün" dərhal kənara çəkmək izləri məhv edir.
Qəza dayanma nişanı maşından ən azı 30 metr məsafədə qoyulur (Qanunun 55-ci maddəsi).
Zərər çəkənlərə ilk tibbi yardım göstərilməsi üçün mümkün olan tədbirləri görmək və "Təcili tibbi yardım" maşınını (103) çağırmaq sürücünün qanuni vəzifəsidir.
Xəsarət həyat üçün təhlükəlidirsə: zərər çəkəni səmt üzrə gedən nəqliyyat vasitəsi ilə yaxınlıqdakı tibb müəssisəsinə göndərməli, mümkün olmadıqda öz maşınınızla aparmalı, orada şəxsiyyət sənədinizi və maşının qeydiyyat sənədini təqdim etməklə soyadınızı və qeydiyyat nişanınızı bildirməli, sonra hadisə yerinə qayıtmalısınız.
Ətraflı: ilk yardım bələdçisi.
Başqa nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti qeyri-mümkün olduqda yolun hərəkət hissəsi boşaldılmalıdır.
🚨 Amma qanun ardıcıllığı dəqiq göstərir: yolu boşaltmaq və ya zərər çəkəni öz maşınınızla aparmaq zərurəti olduqda, əvvəlcə şahidlərin iştirakı ilə nəqliyyat vasitəsinin vəziyyətini, izləri və hadisəyə aidiyyəti olan əşyaları qeyd etməli, onların qorunması və maşınların hadisə yerinin yanından keçməsi üçün mümkün olan bütün tədbirləri görməlisiniz.
Praktikada bu, telefonla foto/video deməkdir: maşınların vəziyyəti, əyləc izləri, zədələr, ətraf, nişanlar və nişanlanma — hərəkət etdirməzdən əvvəl.
Hadisə haqqında aidiyyəti orqana (102) xəbər vermək, hadisəni görmüş adamların soyadlarını və ünvanlarını yazmaq və əməkdaşların gəlməsini gözləmək qanuni vəzifədir.
Şahid məlumatlarını dərhal, hadisə təzə ikən yazmaq daha etibarlıdır — sonradan tapmaq praktik olaraq mümkün olmur.
Hər iki tərəfin dövlət qeydiyyat nişanını, sürücülük vəsiqəsini və sığorta şəhadətnaməsini qeyd edin; qəzanın tarixi, vaxtı, ünvanı və hava şəraiti də faydalıdır.
Qanunun 37-ci maddəsi hadisəni tərəflərin öz aralarında rəsmiləşdirməsinə yalnız aşağıdakı şərtlərin HAMISI ödəndikdə yol verir:
Heç kim xəsarət almayıb.
Maddi zərər cüzidir.
Nəqliyyat vasitələrində onların hərəkət etməsinə mane ola biləcək nasazlıq yoxdur.
Hadisəni törədənlər şəraiti qiymətləndirməkdə razılığa gəliblər.
Bu halda tərəflər hadisənin sxemini tərtib edib imzalamalı, sonra hadisəni müəyyən olunmuş qaydada sənədləşdirmək üçün aidiyyəti orqana gəlməlidirlər. Yəni "razılaşıb dağılışmaq" deyil — orqana getmək yenə tələb olunur.
⚠️ Yol hərəkəti qaydalarını pozan sürücünün hadisə yerindən yayınması inzibati xətadır — İXM 327.6 üzrə 150 manat və 4 cərimə balı. Tez-tez "cinayət" kimi təqdim olunsa da, bu maddə İnzibati Xətalar Məcəlləsindədir.
Maddənin öz qeydi iki istisna göstərir: zərər çəkmiş şəxsə kömək göstərilməsi ilə əlaqədar yeri tərk etmiş şəxsə, habelə mübahisə olmadığı və zərər dəymədiyi halda hadisə yerini tərk etmiş şəxsə bu maddə şamil edilmir.
Hadisə nəticəsində zərər çəkənin sağlamlığına yüngül bədən xəsarəti yetirilibsə — İXM 327.8: 200 manat və 5 bal, yaxud idarəetmə hüququnun 1 ilədək məhdudlaşdırılması.
Sığorta tərəfi: sürücü hadisə yerindən yayınıbsa, sığorta ödənişi vermiş sığortaçının hadisəni törətmiş şəxsə qarşı ödədiyi məbləğ həcmində subroqasiya (geri tələb) hüququ yaranır. Yəni yayınma sığortanı da işə salmır — ödənilən pul sizdən geri tələb olunur.
İcbari sığorta (OSAQP) üzrə hadisəni sığorta şirkətinizə bildirin və polis sənədlərindən surətləri əlavə edin.
⚠️ Bildiriş müddəti bu səhifədə göstərilmir, çünki konkret gün sayı sistemə yüklənmiş sənədlərdə keçmir. Uydurulmuş müddət sizə real zərər verə bilər — dəqiq müddəti sığorta şəhadətnamənizdən və ya sığortaçınızdan öyrənin.
Avtomobili təmir etməzdən əvvəl sığorta ekspertizasına imkan verin; əks halda ödənişlə bağlı problem yarana bilər.
Sığortaçı ödənişi gecikdirir və ya rədd edirsə, yazılı müraciət edin. Nəticə verməzsə, məhkəməyə müraciət hüququnuz var. Ağır hallarda hüquqşünasa müraciət tövsiyə olunur.
Ümumi qayda maşını yerindən tərpətməməkdir. Yalnız başqa nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti qeyri-mümkün olduqda yol boşaldılır — və bundan əvvəl şahidlərin iştirakı ilə maşınların vəziyyəti, izlər və hadisəyə aidiyyəti olan əşyalar qeyd edilməlidir.
Yalnız dörd şərtin hamısı ödəndikdə: heç kim xəsarət almayıb, maddi zərər cüzidir, maşınlarda hərəkətə mane olan nasazlıq yoxdur və tərəflər şəraiti qiymətləndirməkdə razılığa gəliblər. Bu halda da hadisənin sxemi tərtib edilib imzalanmalı, sonra sənədləşdirmək üçün aidiyyəti orqana gedilməlidir.
İXM 327.6 üzrə 150 manat cərimə və 4 cərimə balı. Maddənin qeydinə görə zərər çəkənə kömək göstərilməsi ilə əlaqədar, habelə mübahisə olmadığı və zərər dəymədiyi halda yeri tərk etməyə bu maddə şamil edilmir.
Xeyr. Həyat üçün təhlükəli xəsarət halında bu, qanunla sürücünün vəzifəsidir — xəstəxanada soyadınızı və qeydiyyat nişanınızı bildirib hadisə yerinə qayıtmalısınız.
Konkret gün sayı sistemə yüklənmiş sənədlərdə keçmir, ona görə də burada göstərilmir. Müddəti sığorta şəhadətnamənizdən və ya sığortaçınızdan dəqiqləşdirin.
Sığortaçı zərərçəkənə ödəniş versə də, sürücü hadisə yerindən yayınmış olduqda sığortaçının hadisəni törətmiş şəxsə qarşı ödədiyi məbləğ həcmində geri tələb (subroqasiya) hüququ yaranır — yəni pul sizdən tələb olunur.
Cavabınız yalnız bizə gedir — mətni harada düzəltmək lazım olduğunu göstərir.
Bu bölmə istifadəçilərin öz yazdıqlarıdır — qanun mətni deyil və hüquqi məsləhət deyil. Yuxarıdakı rəsmi məlumatla ziddiyyət görsəniz, rəsmi mətn üstündür.
Hələ təcrübə yazılmayıb. Bu vəziyyəti yaşamısınızsa, ilk siz yazın.