Yol hərəkəti iştirakçısı kimi hüquqlarınız, DYP-nin yoxlaması zamanı davranış və pozuntu zamanı müdafiə hüququ haqqında.
"Yol hərəkəti haqqında" Qanunun 84-cü maddəsi bunları vəzifə kimi sadalayır — yəni onlar sizin gözləməyə haqqınız olan davranışdır:
Müvafiq formalı geyimdə olmaq; xidmətdə xidməti vəsiqəni, şəxsi nömrə ilə döş nişanını, jezli, fiti və xüsusi çantanı (içində Qanunun mətni, protokol blankları və cərimə bildirişi blankları) özündə saxlamaq.
Yol hərəkəti iştirakçılarına ədəb və nəzakətlə rəftar etmək, insanın şərəf və ləyaqətini alçaldan hərəkət və sözlərə yol verməmək.
Sizi saxladıqda özünü təqdim etmək, dayandırmanın səbəbini bildirmək, pozuntu aşkarlanıbsa onun məzmununu və hansı maddədə nəzərdə tutulduğunu demək.
İnzibati məsuliyyətə cəlb etmə haqqında qərardan şikayət verilməsi qaydasını izah etmək.
Qərarın və ya protokolun kağız surətini yerindəcə sizə vermək.
Əməkdaşın sağ əlindəki üfüqi vəziyyətdə olan jezlə, yaxud operativ maşındakı qırmızı/göy sayrışan işıqla və ya xüsusi səs siqnalı ilə verilən işarəyə dayanmalısınız (Qanunun 37-ci maddəsi).
Əməkdaş yaxınlaşdıqdan sonra sürücülük vəsiqəsini (sahibi deyilsinizsə — təsdiqlənmiş etibarnaməni və ya ümumi mülkiyyət şəhadətnaməsini), qeydiyyat şəhadətnaməsini və icbari sığorta şəhadətnaməsini yoxlanılması üçün təqdim etməli, zəruri olduqda əməkdaşın tələbi ilə maşından çıxmalısınız.
Kommersiya daşımalarında əlavə olaraq xüsusi razılıq və ya yol (marşrut) vərəqəsi və yük sənədləri tələb olunur.
Protokol İXM-in 410-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada tərtib edilir və surəti dərhal sizə verilir (Qanunun 85-1-ci maddəsi).
🚨 Pozuntunun aşkarlanmasında xüsusi texniki vasitə (radar) istifadə olunubsa, onun göstəriciləri protokolda qeyd olunmalıdır. Bu, radar iddiasını yoxlaya bilməyiniz üçün qoyulub.
Sağlamlığa yüngül zərər və ya maddi zərər varsa, bu hallar da protokolda əks olunmalıdır.
İdarəetmə hüququnun məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutan xəta törədilibsə: qərar çıxarılanadək vəsiqə götürülür və sizə bir ay müddətində müvəqqəti idarəetmə hüququ verən sənəd verilir; onun müddəti qərar qanuni qüvvəyə minənədək uzadılır.
Razılaşsanız: əməkdaş dərhal qərar qəbul edir və cəriməni POS-terminal vasitəsilə plastik kartla ödəmək imkanı verilir; iki nüsxədə qəbz çap olunur, biri sizə verilir.
Kartla ödəmək imkanınız yoxdursa, sonradan bank/poçt/kart/İnternet ilə ödəmək üçün bildiriş verilir.
Razılaşmasanız: protokol icraatın həyata keçirilməsi üçün 1 iş günü ərzində aidiyyəti orqana göndərilir.
⚠️ Cərimənin nağd alınması qanunsuzdur. Ödəniş sistemlərindən istifadə etmədən bilavasitə nağd alınması İXM 339.4 üzrə 300 manatlıq ayrıca xətadır.
Sərxoşluq yoxlaması üçün tibbi müayinədən imtina ayrıca və ağır maddədir: idarəetmə hüququ olan şəxs üçün İXM 343.1 — 400 manat və 5 bal, təkrar halda 343.1-1 — 500 manat.
İdarəetmə hüququ olmayan şəxsin imtinası — İXM 343.4 üzrə 500 manat; sürücü olmayan yol hərəkəti iştirakçısının imtinası — İXM 343.8 üzrə 150 manat.
Yəni imtina "cəzasız çıxış yolu" deyil — o, öz başına cərimələnən əməldir.
Cərimə qərarın qanuni qüvvəyə mindiyi gündən 30 gün ərzində ödənilməlidir; 3 iş günü ərzində icra etsəniz məbləğin 10 faizi qədər ödənişdən azad olunursunuz. Gecikmədə hər gün 2% dəbbə pulu hesablanır. Ətraflı: cərimənin ödənilməsi bələdçisi və cərimə müddəti kalkulyatoru.
⚠️ Şikayət (etiraz) müddəti bu səhifədə göstərilmir, çünki həmin qayda sistemə yüklənmiş sənədlərə daxil deyil. Qanun yalnız əməkdaşın şikayət qaydasını izah etmək vəzifəsini müəyyən edir — dəqiq müddəti qərarın özündən və ya aidiyyəti orqandan öyrənin.
Ərizənin mətnini etiraz ərizəsi generatorumuzla hazırlaya bilərsiniz. Sübutları (foto, video, şahid məlumatları) əvvəlcədən toplayın.
Bəli. Qanunun 84-cü maddəsinə görə əməkdaş yaxınlaşmalı, özünü təqdim etməli, dayandırmanın səbəbini, pozuntu aşkarlanıbsa onun məzmununu və hansı maddədə nəzərdə tutulduğunu bildirməli, habelə qərardan şikayət verilməsi qaydasını izah etməlidir.
Zəruri olduqda bəli — Qanunun 37-ci maddəsi sənədləri təqdim etməklə yanaşı, əməkdaşın tələbi ilə zəruri hallarda nəqliyyat vasitəsindən çıxmağı da sürücünün vəzifəsi kimi göstərir.
Pozuntunun aşkarlanmasında xüsusi texniki vasitələrdən istifadə olunmuşdursa, onların göstəriciləri protokolda qeyd olunmalıdır (Qanunun 85-1-ci maddəsi).
Qanun POS-terminal vasitəsilə kartla və ya sonradan bank/poçt/İnternet ilə ödənişi nəzərdə tutur. Cərimənin ödəniş sistemlərindən kənar, bilavasitə nağd alınması İXM 339.4 üzrə 300 manatlıq ayrıca xətadır.
İmtinanın özü cərimələnir: idarəetmə hüququ olan şəxs üçün İXM 343.1 — 400 manat və 5 cərimə balı, təkrar halda 500 manat.
Bu müddət sistemə yüklənmiş sənədlərdə keçmir, ona görə də burada göstərilmir. Qanun yalnız əməkdaşın şikayət qaydasını izah etmək vəzifəsini müəyyən edir — dəqiq müddəti qərarın özündən və ya aidiyyəti orqandan öyrənin.
Cavabınız yalnız bizə gedir — mətni harada düzəltmək lazım olduğunu göstərir.
Bu bölmə istifadəçilərin öz yazdıqlarıdır — qanun mətni deyil və hüquqi məsləhət deyil. Yuxarıdakı rəsmi məlumatla ziddiyyət görsəniz, rəsmi mətn üstündür.
Hələ təcrübə yazılmayıb. Bu vəziyyəti yaşamısınızsa, ilk siz yazın.