Yaşayış zonası və həyət: 20 km/saat, piyadanın üstünlüyü və çıxış qaydası
Yaşayış zonasında piyadanın üstünlüyü, 20 km/saat həddi, mühərriki söndürmədən durma qadağası, ağır yük avtomobilləri və zonadan çıxarkən yol vermə.
1. Piyada həm səkidə, həm yolda gedə bilər
Yaşayış zonası olan ərazidə piyadaların hərəkətinə **həm səkilərdə, həm də yolun hərəkət hissəsində** icazə verilir.
Yaşayış zonasında **piyadalara üstünlük verilir**. Lakin qanun bunu birtərəfli qoymur: piyadalar da nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti üçün **əsassız maneə yaratmamalıdırlar**.
⚠️ Bu maddənin tələbləri **həyət ərazilərinə də şamil edilir** — yəni binaların həyəti ayrıca rejim deyil, eyni qaydalara tabedir.
2. Qadağan olunan dörd şey
Xüsusi olaraq ayrılmış, işarələrlə göstərilmiş və nişanlanmış yerlərdən kənarda **saatda 20 kilometrdən artıq** sürətlə hərəkət etmək.
**Sürmə təlimi keçmək.**
🚨 **Mühərriki söndürmədən durmaq.** Həyətdə mühərrik işlək halda gözləmək qanunla qadağandır — bu, ən az bilinən bənddir.
İcazə verilən maksimum kütləsi **3,5 tondan çox** olan yük avtomobillərinin durması.
3. Zonadan çıxarkən
Sürücülər yaşayış zonasından çıxarkən **hərəkətin digər iştirakçılarına yol verməlidirlər**.
Yəni həyətdən küçəyə çıxarkən üstünlük həmişə küçədədir — həm nəqliyyat vasitələrinə, həm piyadalara.
4. Yaşayış zonası ilə yaşayış məntəqəsi eyni şey deyil
**Yaşayış məntəqəsi** — şəhər, qəsəbə, kənd. Orada ümumi sürət həddi 60 km/saatdır (səlahiyyətli orqan ayrı-ayrı sahələrdə 90-a qədər qaldıra bilər).
**Yaşayış zonası və həyət ərazisi** — məntəqənin içindəki xüsusi rejimli sahə. Orada hədd **20 km/saat**dır.
Nişanlarla ayrılırlar: ağ fonlu 5.22/5.23 nişanları yaşayış məntəqəsində hərəkət qaydalarının tətbiq olunduğunu, göy fonlu 5.24/5.25 tətbiq olunmadığını bildirir; yaşayış zonası isə 5.51 və 5.52 nişanları ilə işarələnir.
5. Cərimələr
**Yaşayış zonasında hərəkət etmə qaydalarının pozulması** İXM 327.1-in birbaşa əhatəsindədir — **40 manat**. Eyni maddə səkilərlə hərəkəti də əhatə edir.
Sürət həddinin aşılması ümumi qaydada cərimələnir: 10–20 km/saat aşma İXM 328.1 üzrə 10 manat, 21–40 km/saat aşma 328.2 üzrə 50 manat və 2 bal. Həyətdə hədd 20 olduğu üçün 41 km/saat sürmək artıq 328.2-yə düşür.
Piyadaya yol verilməməsi — İXM 330 üzrə 50 manat və 3 bal — yaşayış zonasında da qüvvədədir.
Səkilərdə dayanma və ya durma — İXM 346.9 üzrə 60 manat və 2 bal.
Bu bələdçi nəyə əsaslanır
- "Yol hərəkəti haqqında" Qanun, Maddə 45Yaşayış zonalarında hərəkət — piyadanın üstünlüyü, 20 km/saat, 4 qadağa, çıxarkən yol vermə, həyət ərazilərinə şamil olunma.
- "Yol hərəkəti haqqında" Qanun, Maddə 50Yaşayış zonası və həyət ərazisi üçün 20 km/saat həddi.
- "Yol hərəkəti haqqında" Qanun, Maddə 665.22–5.25 nişanlarının fon rəngi və mənası.
- İXM 327.1Yaşayış zonasında hərəkət qaydalarının pozulması — 40 ₼.
- İXM 328.221–40 km/saat aşma — 50 ₼, 2 bal.
- İXM 330Piyadaya yol verilməməsi — 50 ₼, 3 bal.
- İXM 346.9Səkidə dayanma və ya durma — 60 ₼, 2 bal.
- Yol nişanları kataloqu5.22–5.25, 5.51, 5.52 nişanlarının şəkilləri.
Tez-tez verilən suallar
Həyətdə icazə verilən sürət neçədir?
Yaşayış zonalarında və həyət ərazilərində saatda 20 kilometr. Bu, yaşayış məntəqəsinin ümumi 60 km/saat həddindən fərqlidir.
Həyətdə mühərriki söndürmədən gözləmək olar?
Xeyr. Qanunun 45-ci maddəsi yaşayış zonasında mühərriki söndürmədən durmağı birbaşa qadağan edir və bu tələb həyət ərazilərinə də şamil edilir.
Yaşayış zonasında piyada yolun ortası ilə gedə bilər?
Bəli. Yaşayış zonasında piyadaların həm səkilərdə, həm də hərəkət hissəsində getməsinə icazə verilir və onlara üstünlük verilir — lakin piyadalar da nəqliyyat vasitələrinə əsassız maneə yaratmamalıdırlar.
Həyətdən çıxanda kim keçir?
Sürücülər yaşayış zonasından çıxarkən hərəkətin digər iştirakçılarına yol verməlidirlər — üstünlük küçədədir.
Yaşayış zonası qaydalarını pozmağın cəriməsi nə qədərdir?
Yaşayış zonasında hərəkət etmə qaydalarının pozulması İXM 327.1 üzrə 40 manatla cərimələnir. Sürət həddinin aşılması isə ayrıca, İXM 328 üzrə hesablanır.