Avtomobildə İlk Tibbi Yardım Qutusunun Mütləq Tərkibi
Kənd yolunda, qarşındakı ağır texnikanın arxasında yavaş-yavaş irəliləyirsən. Yol kənarında gözlənilməz bir vəziyyətlə qarşılaşa biləcəyini və ya kiməsə kömək etməli olacağını heç vaxt unuda bilməzsən. Belə anlarda maşınında tam təchiz olunmuş bir ilk tibbi yardım qutusunun olması həyati əhəmiyyət kəsb edir (Bölmə 1, səh. 1).
Travma və Ağrılara Qarşı Lazım Olanlar
Yolda baş verə biləcək zədələr, çıxıqlar, sınıqlar və əzilmələr zamanı ilk saniyələr çox önəmlidir (Bölmə 1, səh. 1). Qutunda ağrıkəsici, şoka qarşı və iltihab əleyhinə vasitələr mütləq yer almalıdır. Sənə lazım olan dərmanlar və vasitələr bunlardır:
- Bir qutu Analgin 0.5 (yaxud onun əvəzedicisi).
- Zədələnmiş nahiyəni soyutmaq üçün bir ədəd portativ hipotermik (soyuducu) paket-konteyner.
- Göz zədələnmələri üçün bir tübik natrium sulfasil məhlulu.
- Bir qutu Aspirin (325 mq və ya 100 mq dozada).
Qanaxmanın Dayandırılması və Sarğı Vasitələri
Hər hansı bir qəza və ya yaralanma zamanı qanaxmanı dərhal dayandırmaq lazımdır (Bölmə 1, səh. 1). Bunun üçün qutunda fərqli ölçülərdə və növlərdə sarğı materialları olmalıdır. Arterial qanaxmanı saxlamaq üçün özünə və ya başqasına yardım məqsədilə mütləq bir ədəd tənzimlənən (təzyiqli) jqut saxlamalısan.
Bununla yanaşı, yaraları təmizləmək və sarımaq üçün müxtəlif bintlər və salfetlər tələb olunur:
- Fərqli ölçülərdə bintlər: bir ədəd 10x5 sm ölçülü steril bint, bir ədəd 10x5 sm və bir ədəd 5x5 sm ölçülü qeyri-steril bint.
- Çirkli yaraları sarımaq üçün bir ədəd dioksidli və ya gümüş nitratlı 8x10 sm ölçülü MAQ atravmatik sarğısı.
- Bir ədəd steril tibbi sarğı paketi və bir ədəd 18x14 sm ölçülü tənzif materialından steril tibbi salfet.
- Kiçik kəsiklər üçün səkkiz ədəd bakterisid leykoplastr (2,5x7,0 sm yaxud 2x5 sm) və bintləri bərkitmək üçün bir ədəd fərqli ölçülərdə olan leykoplastr (1x500 sm, 2x500 sm və ya 1x250 sm).
- Kapilyar və venoz qanaxmalar üçün üç ədəd (və ya dəst) furaqinli "Koleteks QEM" steril salfetləri (6x10 sm, 10x18 sm ölçüdə) yaxud 1,0 qram tox halında statin.
- Əlavə olörsa bir ədəd qeyri-steril boruşəkilli tibbi elastik bint, bir bağlama 50 qramlıq pambıq və dezinfeksiya üçün bir flakon spirtdə 5 faizli yod məhlulu (yaxud 1%-li brilyant abısı məhlulu).
Təcili Hallarda Ürək, Bayılma və Zəhərlənmə Vasitələri
Yolda sürücü və ya sərnişinlərin qəfil ürək ağrısı, huşunu itirmə və ya zəhərlənmə kimi hallarla qarşılaşması mümkündür (Bölmə 1, səh. 1). Tibbi yardım qutunda bunlara qarşı da hazırlıqlı olmalısan:
- Ürək ağrıları zamanı istifadə üçün bir qutu nitroqliserin həbləri və ya kapsulası (trinitrolonq).
- Bayılma və huşunu itirmə vəziyyətlərində insanı özünə gətirmək üçün bir flakon ammiak məhlulu (naşatır spirti).
- Qida və digər zəhərlənmələr zamanı orqanizmi təmizləmək (dezintoksikasiya) üçün bir qutu aktivləşdirilmiş kömür.
Yardımçı Alətlər və Təhlükəsizlik
Yaralıya kömək edərkən öz təhlükəsizliyini təmin etmək və sarğı işlərini asanlaşdırmaq üçün bəzi köməkçi vasitələr də qutuda yer almalıdır (Bölmə 1, səh. 1):
- Sarğı materiallarını kəsmək üçün bir ədəd kütuclu qayçı.
- Gigiyena və infeksiyadan qorunmaq üçün bir cüt birdəfəlik istifadə üçün qeyri-steril tibbi əlcək.
- Fövqəladə vəziyyətdə nəyi necə edəcəyini unutmamaq üçün bir ədəd ilk tibbi yardımın göstərilməsinə dair şəkilli (illüstrasiyalı) təlimat kitabçası.
Diqqət: Dərman qutunun tamlığına və daxilindəki ləvazimatların miqdarına diqqət yetir. Qutunda göstərilən bütün vasitələrin tam olaraq mətndə müəyyən edilmiş miqdarda (Bölmə 1, səh. 1) saxlanılması mütləqdir.
Yekun
- Travma və şok hallarında analgin, aspirin, göz üçün natrium sulfasil və soyuducu paket qutunun əsasını təşkil edir (Bölmə 1, səh. 1).
- Qanaxmaları dayandırmaq üçün təzyiqli jqut, fərqli bintlər, steril salfetlər, yod və pambıq mütləq qaydada olmalıdır.
- Ürək ağrılarına qarşı nitroqliserin, bayılmaya qarşı naşatır spirti və zəhərlənməyə qarşı aktivləşdirilmiş kömür saxlanmalıdır.
- Köməkçi ləvazimat olaraq yalnız kütuclu qayçı, tibbi əlcək və qaydaları göstərən şəkilli təlimat kitabçası qutuya daxil edilməlidir.