Piyadalar və Digər Yol İştirakçılarının Qaydaları və Məsuliyyəti

Tıxacda, addım-addım irəliləyərkən ətrafındakı hərəkəti daha yaxından müşahidə edir və təhlükəsizliyin yalnız sürücüdən asılı olmadığını aydın görürsən. Avtomobillərin arasından keçən piyadalar, zolaqların kənarı ilə gedən velosipedçilər və sərnişinlərin hərəkətləri yolun ümumi nizamına birbaşa təsir edir. Gəl, yoldakı bu iştirakçıların hansı qaydalara tabe olduğunu və qayda pozuntularına görə hansı məsuliyyəti daşıdıqlarını öyrənək.

Piyadaların Yol Davranışı və Qaydalar

Sən yavaş-yavaş irəliləyərkən, bəzən piyadaların təhlükəli şəkildə hərəkət etdiyini görə bilərsən. Piyadalar tərəfindən svetoforun tələbini pozma, qəflətən yola çıxma və ya xüsusi siqnallı maşınlara yol verməmə halları birbaşa qəza şəraiti yaradır və buna görə 20 manat cərimə nəzərdə tutulur (Maddə 338.1). Eyni zamanda, piyadaların yolun və ya dəmiryol keçidinin müəyyən olunmayan yerdən keçməsi də eyni şəkildə qayda pozuntusudur və buna görə də 20 manat cərimə tətbiq edilir (Maddə 338.2).

Hərəkət etdiyin yolun sürət həddi yüksək olduqda təhlükənin dərəcəsi daha da artır. Sürət həddi 80 km/saat və daha artıq olan yolda piyadaların yolu kənar yerdən keçməsi xüsusilə risklidir və bu qayda pozuntusuna görə cərimə məbləği 40 manat təşkil edir (Maddə 338.2-1).

Sərnişinlərin Məsuliyyəti

Tıxacda dayandığın zaman avtomobilindəki sərnişinlərin də qaydalara əməl etməsi vacibdir. Sərnişinlər tərəfindən minmə-düşmə qaydalarını pozma, təhlükəsizlik kəmərini bağlamama, dəbilqə geyinməmə, yola əşya atma və ya sürücünün diqqətini yayındırma hallarına yol verilməməlidir (Maddə 338.3). Bu hərəkətlər yolda konsentrasiyanı poza biləcəyi üçün qanunla qadağandır və pozulmasına görə sərnişin üçün 30 manat cərimə nəzərdə tutulur (Maddə 338.3).

Velosiped, Moped və Kiçik Elektrik Nəqliyyat Vasitələri

Avtomobillərin sıx hərəkət etdiyi yerdə velosiped və moped idarə edənlər də ciddi qaydalara tabedirlər. Velosipedçilər və mopedçilər tərəfindən svetofor tələbini pozma, maneəli yük daşıma, nişanlanma tələbini pozma, sükanı tutmama, dəbilqəsiz idarəetmə, nasaz velosipedlə hərəkət və ya piyadaya maneə törədilməsi qadağandır (Maddə 338.4). Bu növ pozuntulara görə qaydanı pozan şəxslər 40 manat məbləğində cərimə olunurlar (Maddə 338.4).

Yollarda getdikcə sayı artan kiçik elektrik nəqliyyat vasitələri də xüsusi diqqət tələb edir. Bu vasitələri idarə edənlər tərəfindən sağ kənar zolaqdan kənara çıxma, svetofor pozuntusu, sükanı tutmamaq, nasaz nəqliyyat vasitəsini sürmək və ya sərnişin daşımaq qanunla qadağandır və buna görə 40 manat cərimə müəyyən edilib (Maddə 338.4-1).

Heyvanların Ötürülməsi və Xüsusi Hallar

Yol hərəkətində digər iştirakçıların, məsələn, at arabalarını (kirşəni) idarə edənlərin və mal-qara ötürənlərin də öz qaydaları var. Onlar tərəfindən heyvanları nəzarətsiz qoyma, asfaltla ötürmə və ya işıqqaytarıcısız sürmə qaydalarının pozulması 40 manat cərimə ilə nəticələnir (Maddə 338.5).

Niyə vacibdir

Yuxarıda sadalanan velosipedçilər, mopedçilər, kiçik elektrik nəqliyyat vasitələrini, at arabalarını idarə edənlər və ya mal-qara ötürənlər tərəfindən bu xətaların sərxoş vəziyyətdə törədilməsi təhlükəni qat-qat artırır və buna görə cərimə 70 manat təşkil edir (Maddə 338.6). Əgər bu qayda pozuntuları nəticəsində hər hansı bir zərər vurulursa, cərimənin məbləği daha da artaraq 80 manatdan 100 manatadək müəyyən edilir (Maddə 338.7).

Diqqət: Sərnişinin təhlükəsizlik kəmərini bağlamaması və ya sənin diqqətini yayındırması yolda qəza riskini birbaşa artırır və qanunla cəzalandırılır (Maddə 338.3).

Yekun

• Piyadaların svetofor tələbini pozması, qəflətən yola çıxması və ya keçid olmayan yerdən keçməsi 20 manat (Maddə 338.1, Maddə 338.2), sürət həddi 80 km/saat və daha artıq olan yollarda isə 40 manat cərimə ilə nəticələnir (Maddə 338.2-1).
• Sərnişinlərin təhlükəsizlik kəmərini bağlamaması, əşya atması və ya sürücünün diqqətini yayındırması 30 manat cəriməyə səbəb olur (Maddə 338.3).
• Velosiped, moped və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələrini idarə edənlərin svetofor qaydalarını, sükanı tutmama və sərnişin daşıma qaydalarını pozması 40 manat cərimə ilə cəzalandırılır (Maddə 338.4, Maddə 338.4-1).
• Velosiped, moped, kiçik elektrik nəqliyyat vasitələri, at arabası idarə edənlər və ya mal-qara ötürənlər qaydaları sərxoş vəziyyətdə pozduqda 70 manat (Maddə 338.6), zərər vurduqda isə 80 manatdan 100 manatadək cərimə olunurlar (Maddə 338.7).